الشيخ محمد علي الگرامي القمي
36
شناخت قرآن ( فارسى )
حكم مزبور ذكر شده است در نزول جمعى هم همانطور حفظ مىشود ، تا براى ابديّت نشان دهندهء وقوع حادثهاى مهمّ باشد . به هر حال اين گونه موارد استثنائى هم ضررى به نظم كتابى قرآن نمىزند . ذكر اين نكته هم ضرورت دارد كه اختلاف نزول دفعى و تدريجى قرآن ما را به مسئلهء مهمّى در راه تبليغ اين دين مبين متوجّه مىكند و آن اين كه در عين حال كه از همان اوّل همهء احكام و برنامهء دينى را مىدانيم در برخورد اوّليّه با افراد جديد الإسلام نبايد طورى همهء تكاليف را به رخ آنها كشيد كه از همان اوّل وحشت زده فرار كنند ، بايد تدريجا محبّت خدا را در دلها وارد نمود تا تحمّل احكام آسان باشد . اين را هم بگوئيم كه برخى از نويسندگان معاصر دو مرتبه نزول قرآن را منكر شده و مىگويند آيات : ( انزلناه فى ليلة القدر ) ، ( فى ليلة مباركة ) ، مربوط به همان دو سورهء خاص يعنى « قدر » و « دخان » مىباشد يعنى اين دو سوره در شب قدر نازل شدهاند ولى مختصرى دقت ، بطلان اين عقيده را روشن مىسازد وجه خاصى در اين دو سوره وجود ندارد كه لازم شود در شب قدر نازل شود صرف اين كه مطلبى دربارهء شب قدر دارد باعث اين اختصاص نمىشود بلكه معمولا اهميت يك زمان خاص را پيش از آن زمان مىگويند تا افراد آماده شده استفاده نمايند به علاوه ضمير مذكر در « انزلناه » نمىتواند به سوره برگردد و اگر بگوئيد به « بعض القرآن » برگردد مىگوئيم سخنى از بعض القرآن نبوده تا مرجع ضمير شود . سخن از كل قرآن هم نبوده ليكن ارادهء كل شده كه امرى طبيعى است . به علاوه روايات اهل بيت عليهم السّلام نيز اين مطلب را روشن مىسازد كه نزول قرآن در شب قدر